Communicatie en participatie
Het wordt onder invloed van allerlei veranderingsprocessen en complexiteiten in onze samenleving en ver daarbuiten steeds lastiger een beeld te vormen van je omgeving. Zonodig is het nog lastiger om met dit gegeven een heldere opgave voor een planproces te formuleren. Zo zal de bestuurder met een andere blik kijken dan de beheerder en eist de steeds mondiger burger zijn of haar plek op in het planproces.
Om tot een integratie van deze verschillende belevingen en informatiestromen te komen heeft Kees Ykema binnen de kennisprojecten 'Hollandse Waterstad Gouda' en 'Watertekens' gewerkt aan het ontwikkelen van een specifieke communicatiemethodiek. Hierbij staat de participatie van alle relevante belanghebbenden centraal. Afhankelijk van de aard en de omvang van de opgave zijn dit bijvoorbeeld gebruikers, beheerders, wijkagenten, omwonenden, bestuurders enz. In eerste instantie is het komen tot begrip van elkaars standpunten en beleving een belangrijke stap in het planproces. De vrijkomende informatie en de interactie tussen de deelnemende partijen leidt doorgaans tot waardevolle gebiedskennis voor het planproces, betrokkenheid en begrip voor de afwegingen die genomen worden. Het uiteindelijke doel is om middels plezierige en vruchtbare samenwerking tot gedragen en heldere plannen te komen. Kortom het proces naar het resultaat draagt in hoge mate bij aan de waardering die mensen toekennen aan het uiteindelijke resultaat.
Van opdracht tot uitvoering
Door de verschillende aard en omvang van de projecten die Kees Ykema heeft uitgevoerd is veel kennis ontwikkeld van de verschillende processtappen, vanaf het opstarten van een opdracht, tot en met de directievoering tijdens de uitvoering. Hierdoor kan in een vroeg stadium van het samenstellen van het programma van uitgangspunten al rekening gehouden worden met de uitvoering en beheer van een plan.
Een veelal vergeten vorm van samenwerken die heel effectief kan worden ingezet om (gebieds)kennis en meerwaarde voor een plan te genereren is om een bouwteam in een vroeg stadium samen te stellen. Inmiddels zijn al vier projecten in de werkpraktijk van Kees Ykema op deze wijze gerealiseerd: de omgeving van bezoekerscentrum De Hoep in Nationaal Park Zuid-Kennemerland, entreegebied Bleek en Berg, het Noordplein van het Martinuscollege te Grootebroek en de landschappelijke inpassing van het nieuwe bezoekerscentrum Koevlak te Bloemendaal.
De mens centraal
Schaalvergroting, rationalisering, ontzuiling, steeds snellere veranderingen en immer toenemende informatiestromen maken onze tijd tot een verwarrende. Als gevolg hiervan gaan planprocessen steeds vaker om abstracties die primair gekoppeld zijn aan geld. In reactie hierop zet Kees Ykema de mens centraal door in het planproces in te zoomen op de menselijke maat en de inrichting van de processen die daarbij horen. Hoe wij het landschap beleven en gebruiken zijn hierbij leidende vragen.
De mens staat centraal in het participatieve planproces omdat hij wordt uitgenodigd om zijn beleving te expliciteren. Mensen voelen zich hierdoor gehoord en erkend en worden tot onderdeel van het proces gemaakt. Daarnaast heeft Kees Ykema aandacht voor het opbouwen van persoonlijke werkrelaties. Ogenschijnlijk complexe processen worden zo terug gebracht tot behapbare menselijke proporties en daardoor weer begrijpbaar en beslisbaar.
Het effect van deze aanpak is dat mensen zichzelf weer herkennen in planprocessen en de veranderingen in het landschap die hieruit volgen. Het biedt de mogelijkheid om processen op te starten die de betrokkenheid van mensen bij hun (lokale) omgeving vergroot.
Uit Ontwikkelingsvisie Buitenruimte Martinuscollege: “Wij zijn ons bewust dat deze rapportage ontstaan is vanuit de ervaringen van diegenen die er aan hebben bijgedragen, en dat deze ervaringen voortdurend onderhevig zijn aan veranderende inzichten.”