NOK

NOK gaat zich de komende jaren intensiever met belevingsonderzoek bezighouden. Dat mensen milieu, natuur en landschap verschillend beleven is een bekend gegeven. Pas de laatste jaren is er meer aandacht voor de vraag hoe dat precies werkt met die beleving. Steeds vaker is die verschillende beleving hinderlijk bij het oplossen van milieuproblemen of het inrichten van onze leefomgeving. De besluitvorming wordt traag en de uitkomst voor veel mensen onbevredigend. NOK gaat zich nadrukkelijker bezighouden met beleving. Stefan Ouboter van NOK-n participeert in het eXpertisenetwerk Landschapsbeleving. Als buitenpromovendus doet hij bij de WUR, vakgroep Sociaal Ruimtelijke Analyse, onderzoek naar methoden om met de subjectieve beleving van mensen om te kunnen gaan. Deze methoden zullen toegepast worden in projecten die NOK in samenwerking met anderen uitvoert.

Mensen nemen hun omgeving waar en kunnen hier in een flits betekenis aan toekennen. Ze herkennen hun thuisomgeving en de weg die ze moeten gaan en kunnen zich oriënteren. De vertaling van waarneming naar betekenisgeving lijkt triviaal omdat iedereen het kan. Het cognitie onderzoek is de nieuwe tak van wetenschap die zich bezighoudt met de vraag hoe het brein betekenis kan geven. Cognitie wetenschappers hebben de laatste jaren gerapporteerd hoe moeilijk het is om dit triviale vermogen van ons brein te verklaren. Er blijkt een zeer complex proces achter te zitten, dat voor ons als gebruikers verborgen is. Aan omgevingscognitie wordt nog relatief weinig gedaan. Deze kennis is belangrijk voor besluitvormingsprocessen met groepen die schijnbaar onoverbrugbare visies hebben op nieuwe milieutechnologie, de strijd tegen het water of de inrichting van de openbare ruimte. Voorbeelden? De discussie over boringen in de Waddenzee, de aanwijzing van overloop polders bij hoog water, de inrichting van nieuwbouwlocaties, duurzame bedrijfsterreinen of natuurgebieden. Het klassieke poldermodel waarin op basis van belangen onderhandeld wordt, werkt hier vaak niet. Problemen worden aangeduid met termen als het NIMBY-syndroom (Not In My BackYard) of als de tekenen van het postmodernisme. Maar met deze probleemdefinitie kom je niet dichter bij de oplossing. Daarvoor moet je zijn bij die verborgen processen achter de omgevingscognitie. En daar wil NOK aandacht aan besteden.